AVANTE COA PINTURA!

Hai xa algún tempo que non informamos sobre a recuperación da Surfeira. Concretamente dende que fomos buscar o quillote a Pontevedra e o trasladamos ata Ogrobe. Foron meses centrados noutros proxectos e, tendo o verán de por medio, tamén de participación en diversos eventos culturais, polo que a capacidade de traballo foi limitada. Con todo, algúns avances si que fixemos.

Agardar a que nos preparasen o quillote foi o que nos mantivo un pouco bloqueados antes do verán, de modo que en canto nolo entregaron e o trasladamos ao estaleiro procedemos a fundir no seu interior os 300 kilos de chumbo cos que o lastramos e así deixalo listo para instalar.

3

Unha vez máis tivemos que armarnos de paciencia ata que quedase libre o foso para facer a operación, consistente en atornillar a estructura á quilla da dorna, colocando tanto pasadores dun costado ao outro como cabillas que atravesasen dende a parte inferior do quillote ata o interior da dorna.

1

2

Una vez que tivemos o lastre instalado decidimos centrarnos en deixar o exterior listo. Así, comezamos por aplicar un par de mans de imprimación no casco, para pintura na obra morta e para patente na viva.

4

Polo chan tirados andivemos un par de días Trepa, Nacho e Jandro. A consigna non era facer un traballo fino, senón avanzar, pero ao final conseguimos ambas cousas.

5

6

E unha vez seca a imprimación e sen pensalo moito, pintura! A cor escollida pode resultar un tanto arriscada, pero lanzarnos a mercar e restaurar esta dorna tamén o foi e tan mal non nos está indo, así que… avante cos rodillos!

7

8

9

Aproveitamos unha tarde libre que tivemos para retocar a regala e destacar un pequeno detalle debaixo do cintón, co que dar un pouco de cor á obra morta.

10

11

O seguinte paso estaba claro que tiña que ser a patente. De novo houbo discusión coa cor, pero finalmente decidimos aproveitar uns litros dela de cor granate que tíñamos gardados e sen destino.

12

13

A verdade é que coa imprimación aplicada o aspecto da dorna é completamente diferente ao orixinal, pero ao mesmo tempo cun pouco de cor quedou moi rexuvenecida. Por fin comeza a parecer de novo unha embarcación lista pra navegar.

14

15

Aínda que queda bastante traballo pendente no interior e montar o pau e a jarcia, unha vez pintada os ánimos son outros.

16

E como andamos inspirados, estes días puxémonos mans á obra co novo temón. Coa axuda de David encolamos varias pezas de madeira, cun deseño xa máis ou menos claro na cabeza. E unha vez seca, colocamos a estrutura na popa para marcar o corte definitivo.

20

Ese día tivemos a visita dun equipo do programa Galicia Noticias Mediodía, da TVG, para filmar unha pequena reportaxe sobre os traballos de recuperación, que podedes ver aquí.

22

O resultado polo de agora é o seguinte, aínda que falta lixar ben e repasar os cantos. E unha vez feito porémonos a preparar as ferraxes e a caña.

24

En definitiva, aos poucos pero os avances na Surfeira vanse materializando. Despois de tanto retraso é difícil plantexar novos prazos para a botadura. O que nos interesa agora é continuar traballando e devolvela ao mar nas mellores condicións posibles. Así que avante coa Surfeira!

RETORNOU A BICOCA!

Ter as dornas impecables é sempre un dos propósitos ao inicio de cada ano. Planificar os traballos con tempo, organizar os equipos de voluntarios e encargarse de ter os materiais preparados acostuman ser as primeiras anotacións da axenda. Pero case sempre a realidade marca un ritmo diferente e resulta difícil levarlle a contraria. Con todo, este ano decidimos darlle un repaso profundo á Bicoca, a dorna polbeira que gañamos por sorteo no VII Encontro de Embarcacións Tradicionais de Galicia, en Cambados, no 2005. Que boa falta lle facía!

1

Con idea de revisar a encravado decidimos rascar e lixar todo o casco, e de paso limpar as escarbas (xuntas das táboas) para calafatear de novo, xa que o verán pasado a dorna comezou a meter un pouco de auga.

2

3

Unha vez listo o casco e revisados os cravos, tocou enmasillar as cabezas e lixar, e unha vez listo iso, calafatear as xuntas con estopa e sika.

4

O paso seguinte foi virar a dorna e meterlle man á cubierta. A verdade é que daba peniña ver tantas mans de aceite de liñaza queimado, así que con paciencia fomos rascando ata o último recuncho, e centímetro a centímetro foi recuperando a cor orixinal.

5

6

Unha vez que tivemos a cubierta lista decidimos pintar e dar patente, mantendo as cores características da Bicoca: azul eléctrico na obra morta e branco na obra viva.

7

8

Antes de rematar aínda tivemos tempo de facer uns pequenos arranxos con resina de epoxy no espello de popa, para reconstruír algúns danos antigos. E finalmente varias mans de aceite de liñaza misturado con Xylazel Total IF-T na cubierta e alquitrán no interior.

9

Entrou no local de traballo dando pena vela e saíu como nova. E por fin podemos volver a dicir que temos a dorna polbeira máis bonita da ría de Pontevedra.

10

11

12

NON VAMOS ARRIAR VELAS!

Dende hai varios anos a nosa asociación ven loitando por crear unha mariña tradicional en Portonovo. Trátase dun proxecto no que puxemos moito esforzo e ilusión, conscientes do positivo que sería para a nosa vila dispor dun atractivo cultural como este, no que reunir diferentes embarcacións tradicionais para que veciños e visitantes poidan coñecer as súas características, e incluso navegar neles.

7

No 2013 comezamos por presentar o proxecto en Portos de Galicia, pero recibirmos reiteradamente o silencio como resposta. Foi hai uns meses cando conseguimos captar a atención do ilustre José Juan Durán, presidente do ente público. E dende entón esforzámonos por ir sumando apoios –concello, confraría e club náutico–, a medida que se sucedían as reunións en Portos.

Aínda nun ambiente cargado de faltas de respeto e maltrato constante ao noso colectivo, foron avanzando as negociacións e os compromisos, pero ata agora nada se materializou. De feito, na última reunión, mantida en Pontevedra esta mesma semana, o presidente de Portos adiantou a imposibilidade de resolver isto inmediatamente, o que nos leva a sospeitar dunha utilización política do ente por parte do José Juan Durán para os seus propios intereses.

14

Ante tal situación de desamparo esiximos unha resposta por escrito de Portos de Galicia e en caso de ser negativa valoraremos a posibilidade de recurrir á vía xudicial a través dun contencioso administrativo que corrixa a anormalidade que levamos padecendo durante anos.

Avante!

1

Diario de Pontevedra do 17/06/2016

2

La Voz de Galicia (Edición Pontevedra) do 17/08/2016

ALQUITRÁN E PRA O MAR!

Hai xa algunhas semanas que tíñamos a Jatiña pintada e lista para saír do retiro invernal, so que o tempo non animaba a arriscar, xa que idea era botala a hinchar e logo remata na rampa dándolle alquitrán.

1

Pero hai un días organizamos o equipo e puxémonos mans á obra co traslado. Despois de varios meses en terras de Meaño tocaba voltar para Portonovo.

2

3

Un pouco mareada da viaxe, pero san e salva, foi tocar o chan e pedir a berros o primeiro baño da tempada. E como nós somos jiadiños, pois unha semana a hinchar!

No mar as jaivotas deron cabo dela. Nótase ben que é unha jatiña mansa. Aínda así, seica andivo polas noites de fondeo en fondeo a ver se atopaba compañía.

4

Ao final tivemos que ir buscala con caramelos. E que lle prometemos? Pois o que máis lle gusta: alquitrán. E o prometido é débeda!

5

6

Polas nosas mans (e o resto do corpo) pasaron uns cuantos litros de alquitrán, misturado con Xylazel Total IF-T, que aplicamos en todo o interior (á cuberta xa fora tratado co lasur Xylazel Plus Mate en cor nogal).

7

Feito isto quedaba o detalle máis importante: foliar. E desta vez decidimos tirar de artista e facelo ao xeito tradicional.

10

8

9

Por fin, despois de bastantes meses, a dorna voltaba a ser Jatiña de Portonovo. E que mellor maneira de celebralo que cunha travesía a Ons!

11

Que fose a primeira de moitas navegacións neste 2016!

MARIÑA TRADICIONAL XA!

Dende hai algúns meses temos avanzadas as xestións para crear unha mariña tradicional no peirao do Chasco. Nun dos pantaláns xa existentes queremos reunir dez diferentes embarcacións tradicionais para que veciños e visitantes poidan coñecer de primeira man as súas características, e incluso navegar nelas.

Para chegar a este punto tivemos que conseguir o apoio do goberno municipal, da confraría de pescadores e ata do club náutico, pero agora atopámonos agardando que Portos de Galicia realice unhas pequenas melloras na instalación, consistente na instalación de cinco fingers, para asinar a autorización.

Coa intención de ir avanzando (aínda que sexa por diante das administracións) e, de paso, reivindicar socialmente o proxecto, durante estes días estivemos levando a cabo traballos de limpeza e mantemento do pantalán.

1

O primeiro día, venres, comezamos por chorrear a madeira, tanto da pasarela como do primeiro módulo do pantalán, que é o que pretendemos xestionar.

2

A diferenza cunha simple limpeza é obvia. Pouco a pouco a madeira foi recuperando a súa cor natural e amosando o aspecto orixinal.

3

4

Algún “enxeñeiro” que pasou por alí botaba as mans á cabeza afirmando que a madeira ten un tratamento especial e que ao limpala ía apodrecer, pero o noso plan de traballo estaba claro, e o segundo día, sábado, había que deixala secar.

5

O resultado da limpeza do venres saltaba á vista, pero queríamos deixalo aínda mellor, así que o terceiro día, Xylazel!

6

Aproveitando a colaboración que a empresa galega Xylazel mantén con nós, decidimos aplicar un tratamento a base do seu lasur Xylazel Plus Mate en cor teca, que é ideal para este tipo de traballos, xa que protexe a madeira da humidade (é hidrófugo) e resiste ben a acción do sol (ten pigmentos especiales anti UV+).

7

8

9

Ademais de para coidar da nosa futura mariña tradicional, a limpeza resultou ideal para diferenciar o módulo que estamos solicitando do resto do pantalán.

10

11

12

O resultado final foi moi satisfactorio. Agora so falta que Portos de Galicia concrete a instalación dos cinco fingers e a revisión das flotacións.

13

E para rematar a faena, unha foto de familia e nota de prensa. Temos claro que o que defendemos é bo para Portonovo e por iso nos sentimos respaldados para continuar avanzando incluso por diante das administracións.

14

Mariña tradicional xa!

LONGA VIDA Á AIXOLA!

Aixola

O Centro de Formación A Aixola, en Marín, ven traballando dende 1997 na mellora da cualificación profesional dos traballadores do sector marítimo-pesqueiro. Nese sentido, a labor que desenrola resulta dun valor formativo incuestionable, gañado a base de anos de esforzo e bo facer. Pero máis alá dos importantes beneficios laborais, para nós a Aixola tamén é un referente no aspecto cultural pola súa aposta decidida a favor dos oficios tradicionais vinculados ao mar (carpinteiros de ribeira, redeiras ou mestres veleiros, entre outros).

Aixola 2

Con todo, recoñecer o valor social e cultural da Aixola polos méritos xa comentados sería quedarse escaso. Non é menos admirable a relación de colaboración que dende hai anos manteñen con tantos e tantos colectivos sociais, clubes deportivos ou asociacións culturais que recurren -recurrimos- a eles para pedir axuda.

Aixola 3

Un bo exemplo de dito ata agora sucedeu hoxe, cando nos achegamos ata Marín a recoller unha vela, a trinqueta, que os alumnos do curso de velería e acastillaxe, dirixidos polo mestre Víctor, nos fixeron hai unhas semanas para a Surfeira. O resultado é sobresaínte!

Aixola 4

Con esta nova colaboración damos un pasiño máis no proceso de recuperación da Surfeira. Á auga do mar está cada día máis perto e dende hoxe temos trinqueta para surcala!

Aixola 5

Longa vida á Aixola!

XA TEMOS QUILLOTE!

Os traballos na Surfeira seguen avanzando, lentamente, iso sí, pero van adiante. De feito, esta semana demos un bo paso ao ir buscar o quillote que nos estiveron facendo os amigos de Metalyset. Outra colaboración privada, que se suma ás anteriores e ante a cal so podemos amosar unha vez máis o noso maior agradecemento.

Meta

A Surfeira é unha dorna bastante grande, pero a pesar dos seus oito metros de eslora ten relativa pouca obra viva e ata agora ningún lastre na quilla, así que aproveitando que segue en terra polos traballos de restauración decidimos instalarlle un quillote lastrado, para que gañe calado e estabilidade, o cal se vai traducir despois nunha mellor navegación e tamén nos permitirá a medio prazo aumentar a superficie vélica.

1

O quillote pesa uns 200 kilos e agora vamos meterlle outros 300 de chumbo, ata sumar os en torno a 500 que estábamos pensando completar.

2

3

Decidimos apostar por un deseño contundente, para que unha vez instalada a estrutura aumentase nuns 30 centímetros a quilla, xa que a Surfeira é bastante plana na súa obra viva e precisaba un pouco máis de calado.

4

5

Unha vez cargada no remolque pasamos por Portonovo a recoller o chumbo e continuamos ata Ogrobe para deixar todo na dos Garrido para que cando teñan un momento libre comecen coa instalación, da cal daremos conta por aquí.

6

COMUNICACIÓN + CONCIENCIACIÓN

Cando unha entidade ou asociación como a nosa asume o compromiso de traballar a prol da conservación e posta en valor dun patrimonio -neste caso o marítimo- que non nos pertence a nivel particular, senón que o é de todas e todos os cidadáns, adquire unha serie de responsabilidades sociais entre as que se atopan a transparencia, a comunicación e a concienciación. É por iso que ante unha xestión como a que estivemos levando a cabo nos últimos meses para crear unha mariña tradicional -ou museo flotante- en Portonovo, asumimos con agrado a comunicación do proceso (aínda en marcha) e a cambio recibimos con agradecemento as moitas felicitacións de amigos e veciños. Xa queda menos!

Pantalán

Diario de Arousa (20-02-2016)

(2016-02-24) Diario De Pontevedra - Pantalán

Diario de Pontevedra (24-02-2016)

UNHA MARIÑA TRADICIONAL

Dende hai varios anos dende a Asociación de Amigos da Dorna de Portonovo estivemos promovendo un proxecto que viría a culminar as case dúas décadas do noso traballo de recuperación e conservación das embarcacións tradicionais galegas e que ao mesmo tempo sería altamente beneficioso para Portonovo: a creación dun museo flotante cos nosos barcos.

Plano

A idea é habilitar nun dos pantaláns do peirao “do Chasco” un espazo no que xuntar todas estas embarcacións históricas para ser expostas e que poidan ser visitadas e coñecer as súas características a través de diferentes paneis informativos, como o patrimonio que son, ao mesmo nivel que calquera hórreo, cruceiro ou igrexa.

7

Nas últimas semanas mantivemos varias reunións para conseguir os apoios necesarios ao proxecto. Primeiro foi o Goberno Municipal quen se manifestou a favor da idea, logo sumáronse a Confraría e o Club Náutico, e nos últimos días recibimos a aprobación por parte de Portos de Galicia para nos próximos meses facer realidade este soño que ten a aspiración de converterse nun verdadeiro atractivo cultural.

Dende a nosa asociación consideramos que Portonovo quere vivir do mar e dos recursos que este ofrece, tanto pesqueiros como turísticos. E nese sentido a cultura e as tradicións son un valor con grandes potencialidades.

9

Ademais diso, pretendemos levar adiante unha serie de actividades en torno ao “museo”, como visitas guiadas ás embarcacións en colaboración cos centros educativos de concello para que os nenos coñezan esta parte da nosa historia que xeralmente non se ensina nas aulas.

E, como sempre, continuaremos a manter vivas e a disposición de quen queira navegar nelas as dornas e outras embarcacións tradicionais que nós herdamos dos nosos antepasados e que queremos conservar con orgullo do que representan para as xeracións vindeiras.